Nhận diện xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ ở Việt Nam    
Cập nhật: 02/11/2020 10:07
Xem lịch sử tin bài

Xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ là tình huống phát sinh khi việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức bị tác động tiêu cực hoặc sẽ bị tác động tiêu cực bởi lợi ích cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức đó.

Hiện nay, các nghiên cứu về  xung đột lợi ích trên thế giới có các cách phân loại khác nhau tùy theo mục đích và phương pháp tiếp cận. Dựa theo các nghiên cứu và quy định pháp luật của các quốc gia, tổ chức quốc tế, xét về bản chất, xung đột lợi ích  có hai loại chủ yếu đó là:

 

Một là, xung đột lợi ích thực tế: Là tình huống mà lợi ích cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức có tác động trực tiếp (xung đột trực tiếp) tới việc thực hiện trách nhiệm công được giao hoặc có căn cứ chắc chắn cho rằng lợi ích cá nhân của công chức có thể ảnh hưởng không phù hợp đến việc thực hiện trách nhiệm, nhiệm vụ công, dù rằng sự tác động, ảnh hưởng đó đã xảy ra trên thực thế hay chưa[1].  

 

xung đột lợi ích  thực tế có thể thấy đầy đủ các yếu tố để nhận diện đó là: (i): Chủ thể của tình huống này là của cán bộ, công chức, viên chức được trao quyền lực nhà nước; (ii): có sự thực hiện quyền lực trong quản lý nhà nước và lợi ích cá nhân đã xung đột với lợi ích công được giao dù là xung đột đã xảy ra trực tiếp hoặc có căn cứ chắc chắn rằng xung đột sẽ xảy ra.

 

Hai là, xung đột lợi ích tiềm tàng/ tiềm ẩn : Là tình huống mà lợi ích cá nhân của của cán bộ, công chức, viên chức có thể xung đột với việc thực hiện công vụ của họ trong tương lai[2]. Nghĩa là, của cán bộ, công chức, viên chức được trao quyền lực nhà nước và thực hiện quyền lực đó, lợi ích cá nhân của họ ở thời điểm hiện tại chưa xung đột với nhiệm vụ công được giao nhưng lợi ích này có thể xung đột với chức trách, nhiệm vụ công được giao khi tình hình có sự thay đổi trong tương lai. Đây là loại xung đột ở hiện tại chưa nảy sinh nhưng khi có điều kiện sẽ nảy sinh trong tương lai và “điều kiện nảy sinh” này lại rất dễ xuất hiện trong hoạt động công vụ của của cán bộ, công chức, viên chức đó.

 

1. Nhận diện xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ ở Việt Nam hiện nay

 

1.1. Xung đột lợi ích trong xây dựng, ban hành quyết định quản lý nhà nước

 

a) XĐLI tiềm ẩn từ cơ chế xây dựng, ban hành quyết định quản lý nhà nước

 

Trong ban hành quyết định quản lý nhà nước, một thực tế ở Việt Nam hiện nay là một số bộ có chức năng quản lý nhà nước đồng thời là chủ sở hữu những Doanh nghiệp Nhà nước lớn ví dụ như Bộ Công Thương vừa là chủ sở hữu và đồng thời trực tiếp quản lý các Doanh nghiệp Nhà nước như EVN (tập đoàn điện lực Việt Nam), PVN (Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam), VINACOMIN (Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam). Tuy nhiên, bộ này hiện nay lại giữ ba vai trò cùng một lúc, đó là vừa làm chính sách, vừa làm đại diện chủ sở hữu, vừa điều tiết thị trường. Nói cách khác, phương thức quản lý, điều hành vừa là nhà quản lý vừa là chủ kinh doanh như vậy luôn tồn tại xung đột lợi ích tiềm tàng và điều hiển nhiên là những DNNN này luôn giữ thế độc quyền, hoặc chiếm ưu thế cạnh tranh vượt trội trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của mình so với các DN khác bởi luôn được chống lưng bởi cơ quan quản lý nhà nước. Trên thực tế, không chỉ có Bộ Công Thương, nhiều bộ ở Việt Nam cũng đồng thời giữ ba chức năng như vậy và tương ứng với đó là chúng ta có rất nhiều Doanh nghiệp Nhà nước giữ độc quyền trên nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Hiển nhiên là, xung đột lợi ích tiềm tàng luôn tồn tại từ việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế của ngành, lĩnh vực đến quá trình đưa chính sách vào cuộc sống. Bởi chính sách là do Bộ quản lý xây dựng, đề xuất và trực tiếp chỉ đạo quá trình thực hiện, và rất khó để nói rằng Bộ chủ quản sẽ không “quan tâm hơn” đến những “đứa con” của mình.

 

Bên cạnh đó, thực tế hiện nay, lãnh đạo các Doanh nghiệp Nhà nước lớn thường có khả năng trở thành lãnh đạo cơ quan quản lý nhà nước cấp bộ, và do vậy, nguy cơ xuất hiện xung đột lợi ích tiềm tàng trong thực thi công vụ của những cá nhân này luôn tiềm ẩn như cảm nhận, đánh giá của nhiều người là: “Có nhiều người xuất phát là lãnh đạo doanh nghiệp... chuyển lên làm lãnh đạo quản lý nhà nước thì quyền lợi kinh tế của họ vẫn còn ở doanh nghiệp. Việc họ vẫn còn lợi ích ở doanh nghiệp, không ai kiểm tra kiểm soát thì họ vẫn duy trì và khi chỉ đạo thì họ phải nương tay cho doanh nghiệp chứ”[3].

 

b) Xung đột lợi ích thực tế từ quá trình ra quyết định quản lý

 

Thực tế cho thấy, xung đột lợi ích  thực tế xuất hiện nhiều hơn, thường xuyên hơn trong ban hành quyết định quản lý. Biểu hiện của xung đột lợi ích thực tế xảy ra gần đây như việc cơ quan quản lý sử dụng quyền lực để “can thiệp quá sâu” vào hoạt động kinh tế - xã hội bằng những “chỉ đạo” hay “thông báo” mà bất kỳ ai cũng có thể tin rằng xung đột lợi ích thực tế chắc chắn có tồn tại trong những quyết định, chỉ đạo kiểu này. Như việc UBND tỉnh X ra văn bản yêu cầu các chủ cửa hàng, quán karaoke phải cam kết chỉ được sử dụng một loại đồ uống duy nhất trên địa bàn. Hay việc Chủ tịch UBND một tỉnh ban hành công văn chỉ đạo các sở, ngành, huyện, thành phố trên địa bàn phải… sử dụng một nhãn hiệu xi măng cho công trình có vốn đầu tư bằng ngân sách Nhà nước[4]. Hay gần đây nhất là việc UBND một số tỉnh, thành phố ngăn chặn hoạt động taxi của Grabcar và Uber trên địa bàn thành phố với lý do đưa ra là cho phép loại hình này hoạt động sẽ làm nảy sinh ách tắc giao thông, phá vỡ quy hoạch hệ thống giao thông vận tải địa phương[5].

 

Hay hiện tượng một số cá nhân có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng thẩm quyền ra quyết định của mình để dành sự “ưu ái” cho những tổ chức, cá nhân có quan hệ “thân tín” với mình, đồng thời gây hại cho đối thủ cạnh tranh với doanh nghiệp “thân tín”. xung đột lợi ích  thực tế đã tồn tại trong vụ việc xảy ra cách đây chưa lâu là việc người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước cấp Bộ ngay sau khi về hưu đã tham gia vào ban lãnh đạo doanh nghiệp thực hiện dự án mà Quyết định cho phép đầu tư của vị công chức này khi đương chức là căn cứ pháp lý để triển khai.

 

Trên thực tế, chuyện một cá nhân có chuyên môn cao có thể dễ dàng chuyển đổi công việc từ khu vực tư nhân qua làm của cán bộ, công chức, viên chức hay thậm chí là ở vị trí lãnh đạo cơ quan nhà nước hay ngược lại từ vị trí một quan chức, từ nhiệm rồi làm cho doanh nghiệp hoàn toàn là chuyện bình thường. Vậy nhưng chuyện một quan chức lãnh đạo hôm trước cấp phép cho một dự án rồi hôm sau về hưu đi làm cho dự án này trong cương vị điều hành là xung đột lợi ích  trong hoạt động công vụ đã hiển hiện rất rõ ràng.

 

1.2. Xung đột lợi ích trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước

 

a) Xung đột lợi ích tiềm tàng trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước

 

Xung đột lợi ích tiềm tàng trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước thường xuất hiện nhiều ở cơ chế thực hiện và với chủ thể là cơ quan, của cán bộ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước. Như việc pháp luật quy định cơ chế trích lại tỉ lệ phần trăm trên tổng giá trị vật chất thu hồi được do phát hiện sai phạm từ hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước hiện nay. Cụ thể:

 

Theo quy định tại Thông tư 165/2015/TT-BTC[6] thì KTNN được trích 5% số tiền phát hiện, kiến nghị thu hồi sau các cuộc kiểm toán.

 

Hoặc một số địa phương có quy định về tỉ lệ phần trăm được trích lại từ hoạt động quản lý nhà nước tại địa phương mình[7], trên cơ sở quy định hướng dẫn tại Thông tư của Bộ tài chính về mức thu và tỉ lệ phần trăm được trích lại[8]. Những quy định này, có thể được giải thích xuất phát từ nhiều lý do khác nhau. Tuy nhiên, từ góc độ khách quan, việc của cán bộ, công chức thuộc bất kỳ cơ quan quản lý nhà nước của ngành, lĩnh vực nào thì cũng đều được trả lương để thực hiện nhiệm vụ. Vậy việc những cơ quan này được trích lại phần trăm từ việc thực hiện nhiệm vụ công đã được trả lương có thực sự thỏa đáng? Đó phải chăng có là một kẽ hở để xung đột lợi ích nảy sinh và dù muốn hay không chúng ta cũng phải thừa nhận rằng dù ít hay nhiều thì khoản phần trăm được trích lại này cũng khiến tính liêm chính, công bằng, khách quan của hoạt động thực thi công vụ bị tác động. của cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan thanh tra, kiểm toán sẽ chú tâm nhiều hơn vào việc phát hiện sai phạm để thu hồi được nhiều hơn khoản tiền vi phạm vào ngân sách Nhà nước để qua đó tăng tỉ lệ % họ được trích lại thay vì kiểm tra, hướng dẫn đối tượng thực hiện đúng pháp luật như bản chất của hoạt động này. Hay của cán bộ, công chức, viên chức khi thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực sẽ cố gắng tìm lý do áp dụng mức giá trần các khoản phí, lệ phí mà cơ quan, đơn vị, cá nhân phải nộp nhằm tối đa hóa khoản phần trăm được trích lại cho cơ quan mình. Và từ phía chủ thể phải nộp, họ sẽ tìm cách “thỏa hiệp” với của cán bộ, công chức, viên chức thực thi nhiệm vụ để giảm thiểu mức phí, lệ phí phải nộp vào ngân sách Nhà nước bằng những món “quà tặng” cho cán bộ thực thi.

 

b) Xung đột lợi ích thực tế trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước

 

Xung đột lợi ích thực tế trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước được biểu hiện rõ nhất là hiện tượng “tặng quà” cho của cán bộ, công chức, viên chức thực thi nhiệm vụ. Lĩnh vực thường nảy sinh việc tặng và nhận quà nhất là nhóm cung cấp dịch vụ công, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của đối tượng quản lý. Đối tượng thực hiện việc “tặng quà” là Doanh nghiệp, người dân khi có nhu cầu sử dụng dịch vụ công, khi là đối tượng của hoạt động thanh tra, kiểm tra. Mục đích của việc “tặng quà” cho của cán bộ, công chức, viên chức là nhằm giảm chi phí phải nộp khi có hành vi vi phạm, hoặc đơn giản chỉ là “thiết lập mối quan hệ thân thiết” với của cán bộ, công chức, viên chức.

 

Ngoài những món “quà tặng” trực tiếp cho của cán bộ, công chức  nhằm giảm mức phí, lệ phí phải nộp, thực tế thời quan qua, việc “tặng quà” và nhận “quà tặng” có những biểu hiện đa dạng hơn, giá trị quà tặng lớn hơn, đối tượng nhận quà cũng đa dạng, phong phú hơn và dường như việc “tặng quà” cũng được thực hiện công khai hơn trong lĩnh vực thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của cá nhân, tổ chức. Đó là trường hợp, cá nhân, tổ chức tặng quà trực tiếp cho cả một tập thể cơ quan. Như vụ việc ngân hàng Agribank tặng UBND tỉnh Đắk Lắk 01 xe ôtô để phục vụ đưa đón các lãnh đạo chủ chốt[9]. Dù vụ việc này hiện chưa có kết luận rõ ràng nhưng câu hỏi đặt ra là DN sẽ được lợi gì đằng sau món quà tặng đắt giá này và cơ quan quản lý nhà nước có kiểm soát tốt những xung đột lợi ích trong những tình huống như thế này? Và việc quản lý vốn nhà nước tại Agribank với tư cách là Doanh nghiệp Nhà nước có hiệu quả không khi doanh nghiệp tự ý chi một khoản tiền khủng cho việc tặng quà như vậy?

 

Hay việc một Công ty TNHH tặng 2 xe Lexus GX có giá trị lớn cho UBND tỉnh Cà Mau[10]. Mặc dù, vị Chủ tịch UBND tỉnh cho rằng việc tặng cho được thực hiện theo đúng quy trình, tuy nhiên, dư luận luôn đặt câu hỏi về việc liệu với việc nhận “quà tặng” này thì UBND có ưu ái DN trong tương lai hay không?

 

Hay việc Bí thư thành ủy Đà Nẵng nhận, sử dụng ôtô do doanh nghiệp biếu, tặng và sử dụng 2 nhà ở của doanh nghiệp[11]. Hành vi “nhận quà tặng này” đã được kết luận là một trong những vi phạm, khuyết điểm trong quá trình thực thi công vụ của vị Bí thư. Tuy nhiên, nếu cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ được quy định rõ ràng và cơ chế đảm bảo thực hiện thì những vụ việc tương tự đã không xảy ra nhiều như vậy trên thực tế.

 

1.3. Xung đột lợi ích trong cung cấp dịch vụ công

 

a) Xung đột lợi ích tiềm tàng trong cung cấp dịch vụ công

 

Dịch vụ công là lĩnh vực thực thi công vụ tác động trực tiếp nhất và thường xuyên nhất đến quyền lợi của người dân, của doanh nghiệp. Do vậy, lĩnh vực này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nảy sinh xung đột lợi ích  nhất.  Xung đột lợi ích  tiềm tàng xuất hiện từ khi bố trí của cán bộ, công chức, viên chức vào vị trí quản lý hoặc có thể ra quyết định tác động trực tiếp đến lợi ích của doanh nghiệp, người dân. Bởi những mối quan hệ cá nhân của của cán bộ, công chức, viên chức luôn có nguy cơ tác động đến việc thực thi công vụ của họ. Như vụ việc phó bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai gần đây bị phát hiện, một trong những sai phạm được kết luật đó là trong thời gian giữ các cương vị tỉnh ủy viên, giám đốc Sở, bí thư Huyện ủy, vị công chức này vẫn tham gia điều hành doanh nghiệp do chồng mình là cổ đông sáng lập, chủ tịch hội đồng thành viên[12]. Việc một của cán bộ, công chức, cùng một thời điểm vừa giữ vị trí có thể ra quyết định liên quan đến lợi ích của DN, của xã hội (giám đốc Sở, bí thư Huyện ủy), vừa có chồng là chủ một doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý là biểu hiện rõ nhất của xung đột lợi ích  trong hoạt động công vụ. Và có lẽ tình huống xung đột này do không được kim soát chặt chẽ nên đã là tiền đề để xảy ra nhiều sai phạm tiếp theo của vị công chức này (sẽ được dẫn chứng chi tiết ở phần sau dưới dạng xung đột lợi ích  thực tế).

 

b) Xung đột lợi ích  thực tế  trong cung cấp dịch vụ công

 

Thực tiễn tại Việt Nam cho thấy, trong lĩnh vực này, mỗi khi có công việc cần phải đến cơ quan chức năng để giải quyết theo trình tự, thủ tục, tâm lý chung của người dân, doanh nghiệp là tìm kiếm những mối quan hệ thân quen để “nhờ cậy”, để được “giải quyết sớm”, tiếp sau đó là tìm cách “tặng quà” của cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp giải quyết vụ việc của mình. Đó là những tình huống xung đột lợi ích  thực tế trong hoạt động công vụ và khi của cán bộ, công chức, viên chức (dù cố tình sắp đặt hay vô tình) ở trong tình huống đó, họ phải xác định đó là xung đột lợi ích  trong hoạt động công vụ và buộc phải có những cách giải quyết, xử lý xung đột đó.

 

Trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ công, tình huống xung đột lợi ích  có thể nảy sinh ở bất kỳ lĩnh vực nào. Tuy nhiên, tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhất đó là (i) giao dịch giữa doanh nghiệp với các cơ quan nhà nước khác nhau hoặc với ngân hàng thương mại,… và (ii) trong hoạt động đầu tư mua sắm công là những hoạt động cung cấp dịch vụ công ra bên ngoài.

 

Trong mối quan hệ giữa cơ quan nhà nước với doanh nghiệp nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước

 

Xung đột lợi ích  thực tế xuất hiện trong lĩnh vực này thể hiện là những lời đề nghị “tặng quà” hay khoản lợi ích bất kỳ mà của cán bộ, công chức, viên chức có thể được nhận khu cung cấp dịch vụ công. Những lợi ích được đề nghị hoặc bị đề nghị thường ẩn dưới rất nhiều hình thức khác nhau: từ dạng gửi quà biếu là tiền hoặc hiện vật tiếp đó là “đãi tiệc” và thường được biện minh là “truyền thống văn hóa, đến tạo cơ hội việc làm hay mời đi du lịch đối với của cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan quản lý nhà nước; từ việc đề nghị đưa, nhận khoản “cảm ơn” “bồi dưỡng” trong khám chữa bệnh, đấu thầu… đến khoản “quà tặng lót tay” cho chủ đầu tư là cơ quan nhà nước để giành hợp đồng đấu thầu, cung cấp dịch vụ hoặc để được vay vốn ngân hàng… Hay việc đề nghị “ăn cánh” hoặc “gài thầu” trong đấu thầu mua sắm công giữa doanh nghiệp với của cán bộ, công chức, viên chức hay thậm chí là cơ quan nhà nước… Hàng loạt các vụ việc bị phát hiện thời gian qua trên tất cả các lĩnh vực đã cho thấy, xung đột lợi ích  trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ công luôn tiềm ẩn ở bất kỳ đâu và nếu không được kiểm soát tốt sẽ làm mất tính liêm chính trong hoạt động công vụ, cơ hội để nảy sinh hành vi tham nhũng. Như vụ việc ông Nguyễn Quốc Thắng, Chánh thanh tra Điện lực Bình Thuận đã quyết định cho Công ty Quốc Hùng (do vợ và con ông góp vốn) độc quyền “thí nghiệm điện” trên địa bàn với nhiều thông tin mờ ám[13]. Vụ Công ty Nhật Linh (công ty của vợ ông Nguyễn Minh Hạ, phó giám đốc Sở Thương mại Long An và vợ của đại tá Võ Minh Khánh chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy bộ đội biên phòng Long An) đã chi phối phần lớn việc buôn bán xăng dầu khu vực này gây bức xúc cho công luận[14].  Hay như vụ án  Công ty cổ phần VN Pharma, theo lời khai của bị cáo thì đại diện công ty này đã dùng 7,5 tỷ để chi hoa hồng cho bác sĩ[15], để bác sĩ kê đơn thuốc của công ty này cho bệnh nhân. Nếu quả thực có những bác sĩ đã nhận được thù lao cho việc chỉ định thuốc cho bệnh nhân của mình thì đây là biểu hiện rõ nhất của việc xung đột lợi ích đã không được phát hiện và kiểm soát hiệu quả, và với ngành y đây là sự vi phạm đạo đức tồi tệ[16].

 

Theo một khảo sát do Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng thế giới thực hiện thì có gần 70% số DN và của cán bộ, công chức, có biết rõ việc tặng/nhận quà cho rằng mục đích tặng quà chủ yếu là giúp giải quyết công việc. của cán bộ, công chức và doanh nghiệp đều có cảm nhận chung là tặng quà đã trở thành “trào lưu”, “thông lệ” hay thậm chí là “luật chơi”[17].

 

Cũng theo kết quả cuộc khảo sát này, có đến 75% doanh nghiệp cho rằng việc tặng quà của cán bộ, công chức trong lĩnh vực cấp phép, phê duyệt dự án là rất phổ biến, cảm nhận này của nhóm cán bộ, công chức là 55%.

 

Bên cạnh việc nhận quà trực tiếp từ doanh nghiệp khi cung cấp dịch vụ công, tình huống xung đột lợi ích cũng xảy ra khá phổ biết trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ công đó là tình huống sử dụng “lợi thế thông tin từ vị trí công tác” để thu lợi bất chính hoặc cán bộ, công chức có người thân kinh doanh trong lĩnh vực người đó quản lý hoặc thậm chí là có “Doanh nghiệp sân sau” (37% doanh nghiệp được hỏi cho biết họ biết rõ trường hợp cán bộ, công chức có DN sân sau, tỉ lệ trả lời biết rõ của cán bộ, công chức trong câu hỏi này là 32%). Trong hoạt động cấp phép/phê duyệt dự án, khoảng 81% doanh nghiệp và 68% cán bộ, công chức cho biết xảy ra thường xuyên việc cán bộ, công chức trong lĩnh vực này đã việc lợi dụng lợi thế này để thu lợi ích riêng[18].

 

Trong đấu thầu, mua sắm công

 

Đấu thầu, mua sắm công thời gian qua được đánh giá là mảnh đất nảy sinh nhiều xung đột lợi ích . Xung đột lợi ích  ẩn chứa trong việc kết quả đấu thầu thường đã được xác định từ trước hoặc đấu thầu chỉ là hình thức. Hiện tượng ‘ăn cánh’ trong đấu thấu mua sắm công diễn ra không phải là ít và là môi trường thuận lợi nảy sinh nhiều xung đột lợi ích thậm chí là hành vi tham nhũng. Trong hoạt động quản lý đấu thầu, kết quả khảo sát về xung đột lợi ích  trong hoạt động công vụ của Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng thế giới gần đây cũng cho kết quả đáng suy ngẫm khi 100% số DN được hỏi khẳng định việc tặng/nhận quà là phổ biến và không có doanh nghiệp nào trả lời không biết về tình huống này. Trong đó, 57% doanh nghiệp cho rằng họ phải tặng quà cho cán bộ công chức để có được hợp đồng Chính phủ và 91% tặng quà để “công việc chạy được”, 62% doanh nghiệp cho rằng cán bộ, công chức ra quyết định (hoặc tác động, gây ảnh hưởng để ra quyết định có lợi cho người thân trong đấu thầu, mua sắm công[19]. Những vụ việc bị phát hiện trong những năm vừa qua có thể minh chứng cho kết quả khảo sát khá sát với thực tế đấu thầu tại Việt Nam như vụ việc ông Nguyễn Minh Đức, Trưởng ban Quản lý công trình xây dựng cơ bản kiêm Trưởng phòng quản lý đô thị TP Bạc Liêu, trong thời gian ông Đức làm lãnh đạo tại Ban quản lý công trình xây dựng cơ bản (QLCTXD) các công ty “gia đình” của ông liên tục “trúng thầu” hàng loạt công trình xây dựng cơ bản trên địa bàn TP Bạc Liêu[20]. Hay như vụ Công ty đô thị Thăng Long Hà Nội được mệnh danh là doanh nghiệp “đấu đâu trúng đấy” trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc bởi lẽ công ty này trúng thầu hầu hết những dự án mà họ dự thầu. Thành tích  “đấu đâu trúng đấy” của doanh nghiệp này luôn gắn liền với những “bữa cơm thân mật” của Giám đốc Ban quản lý tại nhà riêng Giám đốc doanh nghiệp khiến dư luận đặt câu hỏi liệu đây có phải là doanh nghiệp “sân sau” của các sếp sở Xây dựng tỉnh hay không?[21]. Hay như vụ công trình cấp nước sạch do Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Thái Nguyên (Trung tâm, thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên) làm chủ đầu tư nhưng thực tế lại do vợ Giám đốc Trung tâm chỉ đạo việc trúng thầu[22].

 

1.4. Xung đột lợi ích trong thực thi nhiệm vụ của  cán bộ, công chức, viên chức

 

a) Xung đột lợi ích tiềm tàng trong thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức

 

Cá bộ, công chức, viên chức  thực thi công vụ là hoạt động sử dụng quyền lực nhà nước, nhân danh nhà nước để thực thi quyền quản lý trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Xung đột lợi ích  tiềm tàng trong hoạt động công vụ luôn tồn tại ở lĩnh vực này nhiều bởi những mối quan hệ cá nhân của bản thân của cán bộ, công chức, viên chức và sự thiếu cơ chế kiểm soát hoạt động công vụ có hiệu quả. Bản thân mỗi cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức luôn có những mối quan hệ xã hội và những lợi ích cả vật chất và phi vật chất khác nhau chi phối. Hoạt động công vụ thuộc trách nhiệm của họ lại tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của nhiều chủ thể khác trong xã hội, phạm vi tác động từ hoạt động công vụ của họ càng rộng lớn thì khả năng xung đột lợi ích càng lớn. Xung đột lợi ích  tiềm tàng trong những mối quan hệ thân quen và cả trong lợi ích của mỗi của cán bộ, công chức, viên chức.

 

Trên thực tế, thân quen là hiện tượng xã hội bình thường vì ai cũng có những mối quan hệ tình cảm cá nhân và việc duy trì, vun đắp cho mối quan hệ đó là nhu cầu tất yếu và là quyền tự nhiên của mi cá nhân trong xã hội. Tuy nhiên, việc người dân, DN lợi dụng, thậm chí là lạm dụng mối quan hệ thân, quen đó để trục lợi, để móc nối, “chạy” công trình, dự án, và việc của cán bộ, công chức, viên chức có chức, có quyền lợi dụng quyền lực được giao để “tìm mối”, nhờ cậy, hay giao đặc quyền cho người thân quen thì xung đột lợi ích sẽ xảy ra, là tiền đề cho những tổn hại đến lợi ích của cộng đồng, của Nhà nước, tổ chức, cá nhân khác. Và ở Việt Nam, chừng nào mà hiện tượng cứ dựa vào thân, quen để “xin”, chỉ tin vào thân, quen để “cho”, để giao việc thì chừng ấy xung đột lợi ích còn tiềm tàng trong hoạt động công vụ và là một vấn đề nhức nhối trong nền công vụ nước ta bởi lẽ nguy cơ sự khách quan, sự liêm chính trong thực thi công vụ của của cán bộ, công chức, viên chức luôn có khả năng xảy ra bất kỳ lúc nào và ở Việt Nam hiện nay, như nhiều đánh giá cho rằng hiện tượng này đã chạm ngưỡng chịu đựng từ lâu và diễn ra trên mọi mặt của đời sống xã hội chứ không riêng một lĩnh vực nào[23].

 

b) Xung đột lợi ích thực tế trong thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức

 

Thời gian gần đây, dư luận xã hội đang xôn xao, bức xúc trước hàng loạt các vụ việc bất thường trong thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức. Về nguyên tắc, để đảm bảo tính khách quan, liêm chính trong thực thi công vụ, việc thực hiện nhiệm vụ công nhân danh quyền lực Nhà nước của cán bộ, công chức, viên chức luôn chịu sự giám sát từ nhiều phía và phải chịu trách nhiệm với kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình. Vậy nhưng, vì nhiều lý do khác nhau, sự thiếu khách quan, thiếu minh bạch vẫn thường xuyên xảy ra, ảnh hưởng không nhỏ đến sự liêm chính, vô tư trong thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Có thể khái quát hiện tượng này qua một số khía cạnh sau:

 

Một là, tình trạng “vị thân” khi thi hành công vụ.

 

Đó là hiện tượng ưu ái cho những mối quan hệ thân quen khi thi hành nhiệm vụ công của cán bộ, công chức, viên chức xảy ra trong bất kỳ hoạt động công vụ nào và ngày càng phổ biến thời gian gần đây. Từ hoạt động cung cấp dịch vụ công, đó là sự “ưu tiên” làm nhanh, giải quyết trước các dịch vụ công cho người thân, người quen, đến việc ưu tiên quan hệ “thân quen” trong các quyết định đầu tư dự án, chọn nhà thầu … Điển hình như trường hợp Phó bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai. Trong thời gian giữ cương vị ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, vị công chức này đã ký các văn bản của Uỷ ban nhân dân tỉnh không thuộc lĩnh vực mình phụ trách để cấp phép và gia hạn cho doanh nghiệp của gia đình kinh doanh bến thủy, mặt bằng, vật liệu xây dựng…[24]. Vụ việc ông Giám đốc Sở Xây dựng Cà Mau. Trong thời gian đương chức vị công chức này được cho là có dấu hiệu ưu ái giúp DN của vợ mình trúng nhiều gói thầu dù doanh nghiệp không đủ năng lực[25]

 

Hai là, hiện tượng “cả họ làm quan” trong công tác bổ nhiệm cán bộ. Đây là điển hình rõ nhất, cụ thể nhất của chủ nghĩa “vị thân” trong thực thi công vụ. Đó là thuật ngữ được xã hội sử dụng để chỉ hiện tượng “bổ nhiệm người nhà làm quan” diễn ra khá phổ biến thời gian gần đây. Có thể khái quát những biểu hiện của hiện tượng này qua một số nhóm điển hình như: Chuyện vợ, con, anh em họ hàng nội, ngoại được cơ cấu, giữ các chức vụ chủ chốt trong các cơ quan nhà nước ở địa phương trên phạm vi cả nước.

 

Hiện tượng này phổ biến đến mức Thủ tướng chính phủ đã phải chỉ đạo việc rà soát, tổng kết trên phạm vi cả nước những trường hợp “bổ nhiệm bất thường”. Kết quả bước đầu do Bộ Nội vụ công bố cho thấy 9 địa phương có hiện tượng cả nhà làm quan với số lượng là 58 người, 10 trường hợp vi phạm về tiêu chuẩn, điều kiện, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, danh sách cụ thể gồm: Tỉnh Hà Giang; xã Hạ Sơn, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An; huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế; huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk; tỉnh Bình Định; huyện Phong Điền, Cần Thơ; Cục thuế tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thuộc Tổng cục Thuế - Bộ Tài chính; tỉnh Yên Bái và Trung tâm Pháp y thuộc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng[26].

 

Tuy nhiên kết quả rà soát của Bộ Nội vụ không thấy nhắc đến trường hợp tại huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Đây là vụ việc khởi đầu cho hàng loạt các vụ bổ nhiệm bất thường người thân thích vào các vị trí khác nhau trong cơ quan hành chính nhà nước bị phát hiện sau này. Hay vụ việc tại xã Nga Bạch, Nga Sơn, Thanh Hóa khi có 8 cán bộ, công chức xã từ Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân đến Bí thư đoàn thanh niên cùng nhiều vị khác tại xã Nga Bạch đều là những người có quan hệ họ hàng với nhau. Hay như vụ việc huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương khi trong một huyện mà anh làm bí thư, em làm phó chủ tịch, em rể làm Trưởng Ban Tổ chức, không chỉ có vậy, gia đình Bí thư và Phó bí thư thường trực huyện 'ngự trị' ở cả 21 xã, thị trấn của huyện[27]. Vụ việc Gia Lai “cả nhà làm quan huyện.

 

Gần đây là vụ việc Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Thanh Bình (Đồng Tháp) bị tố bổ nhiệm “thần tốc” con trai làm phó khoa dù mới làm việc 6 tháng và bị mắc bệnh động kinh. Không chỉ có con trai, con dâu vị Giám đốc này hiện là nhân viên kế toán của bệnh viện, 07 nhân viên khác của bệnh viện đều là họ hàng thân thích, ruột thịt của vị Giám đốc này[28]. Vụ Giám đốc Sở Nội vụ Hải Dương ký quyết định bổ nhiệm con trai, không qua thi tuyển công chức, vào một vị trí cán bộ cấp phòng. Vụ bổ nhiệm, điều động đối với con trai nguyên thứ trưởng Bộ Công thương ….

 

Việc tranh thủ bổ nhiệm người thân, người quen giữ chức vụ quản lý, sắp xếp vào vị trí có nhiều lợi ích diễn ra tràn lan thời gian vừa qua không chỉ dừng lại ở những tình huống xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ mà theo quan điểm của một số chuyên gia thì đây còn là một trong những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị như nhận diện của Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII. Đây cũng là biểu hiện của “tư duy nhiệm kỳ”, chỉ tập trung giải quyết những vấn đề ngắn hạn, trước mắt có lợi cho cá nhân, cho gia đình, con cái... Những việc làm này không phù hợp và có hại cho lợi ích chung[29]. Bởi đó là biểu hiện sử dụng quyền lực được giao để phục vụ cho lợi ích cá nhân, chỉ lo thu vén cá nhân, không quan tâm đến lợi ích tập thể, lợi ích chung – là dấu hiệu rõ nét nhất của xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ lĩnh vực bổ nhiệm, quản lý và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức. Mặc dù có những trường hợp khi bị đưa ra công luận thì đều được khẳng định là “đúng quy trình” nhưng đằng sau những “sự bất thường đó” là “đúng quy trình” hay không, có sự vi phạm quy định pháp luật hay không còn cần sự xem xét, kết luận của cơ quan chức năng.

 

Điều đáng quan tâm là hiện tượng “vị thân” ngày càng phố biến tràn lan và trở thành mối lo ngại khi là yếu tố gây mất niềm tin vào sự liêm chính, minh bạch của hoạt động công quyền. Kết quả công bố chỉ số PAPI năm 2016 đã chỉ rõ hiện trạng “vị thân” trong công tác cán bộ của bộ máy nhà nước ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Kết quả thống kê qua 06 năm của PAPI (2011 - 2016) khẳng định mối quan ngại của người dân về vấn nạn của “chủ nghĩa vị thân” và quan hệ cá nhân trong tuyển dụng nhân lực vào khu vực công, Khi đa số người dân trên phạm vi toàn quốc cho rằng hiện trạng “vị thân” khi tuyển dụng nhân lực vào khu vực công ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Ở nhiều địa phương đa số người trả lời tin rằng “để xin việc làm trong khu vực công cần có quan hệ cá nhân”, hầu như rất ít người trả lời rằng “không cần quan hệ cá nhân để xin vào làm việc ở năm vị trí công vụ cấp xã/phường”[30].

 

Dưới góc độ khoa học có thể khẳng định rằng đây là những hiện tượng bất thường và là những tình huống xung đột lợi ích  trong lĩnh vực bổ nhiệm, tuyển dụng, quản lý và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức. Bởi lẽ, đó là biểu hiện của sự thiếu công bằng, thiếu khách quan trong bổ nhiệm cán bộ, công chức, viên chức khi có quá nhiều mối quan hệ gia đình, thân thuộc trong hoạt động hành chính. Mặt khác, hoạt động hành chính qua đó cũng tiềm ẩn những yếu tố rủi ro rất cao bởi sự thiên vị, bởi lợi ích nhóm khi những người thực thi công vụ có quan hệ thân quen thậm chí là ruột thịt như vậy. Bởi nếu đó là “đúng quy trình” và những trường hợp được đề bạt, bổ nhiệm đó là người đủ năng lực, điều kiện thì từ phía người dân, hiện tượng này cũng gây phản cảm trong dư luận xã hội vì nếu coi cơ quan công quyền là một dạng “tài sản công” đặc biệt, vô giá thì tài sản đó phải là sở hữu chung của mọi người chứ không kể là con của “quan” hay con của nông dân[31]. Từ phía nội bộ cơ quan nhà nước, việc bổ nhiệm như vậy không đảm bảo sự minh bạch, công bằng trong chính đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, tạo lực cản và trong nhiều trường hợp còn thủ tiêu động lực sáng tạo, cống hiến của những cá nhân giỏi nhưng không có người “nâng đỡ” trong bộ máy nhà nước. Còn nếu bổ nhiệm không quan tâm đến trình độ, năng lực mà theo kiểu họ hàng thân thích, “dìu dắt” nhau như vậy thì có vấn đề bởi những tình huống xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ như vậy rất dễ xảy ra sự lũng đoạn chính trị, chính sách, kinh tế nhằm phục vụ ý đồ cá nhân, gây ra nhiều hệ lụy lâu dài, khó giải quyết cho hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước. Trên hết là làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào hiệu lực bộ máy nhà nước nói chung và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nói riêng. Sau đó là tạo cơ hội cho những hành vi tạo lập “ê kíp”, lạm dụng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phục vụ cho các nhóm lợi ích, lợi ích cá nhân. Có lẽ vì vậy mà người đứng đầu Chính phủ đã phải đưa ra cảnh báo những hệ lụy có thể xảy ra về “chủ nghĩa vị thân” trong công tác cán bộ đó là “…cần tìm người tài chứ không phải tìm người nhà”.

 

2. Đánh giá chung

 

Một là, xung đột lợi ích  trong hoạt động công vụ xảy ra khá phổ biến với hình thức biểu hiện đa dạng từ xung đột lợi ích  tiềm tàng đến xung đột lợi ích  thực tế.

 

Thực tế cho thấy, các tình huống xung đột lợi ích xảy sinh từ việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ công của cán bộ, công chức, viên chức khá phổ biến, xảy ra trên mọi lĩnh vực quản lý nhà nước và hình thức biểu hiện đa dạng. Những lợi ích cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức có thể xung đột với việc thực hiện công vụ của họ cũng rất đa dạng. Đó có thể là tình huống xung đột thực tế dễ nhận thấy với lợi ích vật chất hiện hữu (ví dụ: tặng quà cho cán bộ, công chức, viên chức...), nhưng đó cũng có thể là tình huống xung đột tiềm tàng với cả lợi ích vật chất và lợi ích phi vật chất, lợi ích đó có thể đã xuất hiện trước hoặc sau khi công chức thực thi nhiệm vụ công của mình (ví dụ: giúp đỡ người thân; sử dụng lợi thế thông tin...). Điều đó cho thấy xung đột lợi ích  đôi khi rất khó nhận diện cũng như không phải xung đột lợi ích  nào cũng có thể nảy sinh hành vi vi phạm pháp luật cần xử lý bằng chế tài. Xung đột lợi ích  có thể xảy ra ở bất kỳ lĩnh vực nào của hoạt động công vụ. Tuy nhiên, ở những lĩnh vực mà hoạt động công vụ tác động nhiều nhất, trực tiếp nhất đến quyền lợi ích của các doanh nghiệp, của người dân, đến bản thân quyền lợi của cán bộ, công chức, viên chức (như tuyển dụng, bổ nhiệm nhân sự) thì lĩnh vực đó dễ nảy sinh xung đột nhiều nhất từ xung đột lợi ích tiềm tàng đến xung đột lợi ích thực tế. Theo kết quả khảo sát được thực hiện bởi Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng thế giới cho thấy xung đột lợi ích xảy ra ở 06 hoạt động của cán bộ, công chức, viên chức được tiến hành khảo sát, trong đó phổ biến nhất là trong quản lý đấu thầu, cấp phép và phê duyệt dự án; tuyển dụng, bổ nhiệm nhân sự[32].

 

Hai là, xung đột lợi ích có nguy cơ trở thành “thông lệ”, là “văn hóa ứng xử” mới trong hoạt động công vụ. Kết quả khảo sát của Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng thế giới cho thấy tình trạng đáng lo ngại khi việc áp dụng các hình thức xung đột lợi ích  được coi như là “luật chơi” khi người dân, doanh nghiệp có việc cần đến cơ quan công quyền, cần tương tác với cán bộ, công chức, viên chức. Biểu hiện rõ nhất của tình trạng đó là việc cán bộ, công chức, viên chức nhận quà tặng hay là sự “cảm ơn” từ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy nhanh chóng công việc của người tặng quà. Cán bộ, công chức, viên chức nhận quà tặng từ doanh nghiệp và thiết lập mối quan hệ lợi ích từ chức vụ, quyền hạn được giao và dành cho doanh nghiệp những lợi thế cạnh tranh không bình đẳng, tạo dựng và duy trì mối quan hệ than thiết trên cơ sở lợi ích của các bên. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng, “luật chơi” không chỉ được thực hiện ngoài bộ máy hành chính (nghĩa là trong mối quan hệ giữa cán bộ, công chức, viên chức với người dân, doanh nghiệp trong hoạt động công vụ) mà ngay trong nội bộ nền hành chính nhà nước, việc tặng quà, hay vận động hành lang, tư tưởng cục bộ lợi ích, lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ diễn ra rất phổ biến. Việc cán bộ, công chức, viên chức tặng quà nhau (đặc biệt là việc nhân viên tặng quà cho lãnh đạo) chủ yếu đều nhằm đạt mục đích cá nhân đang trở thành “thông lệ” hay “luật chơi” đặc biệt trước mỗi đợt bổ nhiệm, đề bạt cán bộ đang đi ngược lại với quy định pháp luật và cần được kiểm soát có hiệu quả hơn nữa. Báo cáo khảo sát PAPI năm 2016 cũng đã cảnh báo, mục tiêu “công bằng trong tuyển dụng nhân lực vào khu vực công có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng một bộ máy nhà nước liêm chính, trong sạch, vững mạnh” rất khó đạt được, nhất là khi chủ nghĩa “vị thân” và lót tay còn là những yếu tố quyết định sự thành công của một cá nhân khi xin việc vào cơ quan nhà nước.

 

Ba là, xung đột lợi ích tiềm tàng không được xác định, nhận diện sớm và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp đã là một trong những nguyên nhân dẫn đến xung đột lợi ích  thực tế diễn ra ngày càng phổ biến, tràn lan. Từ thực tế những biểu hiện của xung đột lợi ích  trong hoạt động công vụ thời gian vừa qua đặc biệt là những xung đột lợi ích  thực tế có thể nhận thấy rằng nếu chúng ta có một cơ chế để nhận diện xung đột lợi ích  tiềm tàng hiệu quả thì hiện tượng “lợi ích nhóm” trong xây dựng, ban hành chính sách, quyết định quản lý nhà nước, hay hiện tượng  “vị thân” trong thực thi công vụ, hiện tượng “cả họ làm quan” trong bổ nhiệm cán bộ đã không xảy ra, hoặc đã được kiểm soát, giám sát chặt chẽ. Nếu vậy, những tình huống đó dù có tồn tại dưới dạng xung đột tiềm tàng cũng không đủ điều kiện, cơ hội nảy sinh thành xung đột lợi ích  thực tế hay hành vi vi phạm làm tổn hại đến sự liêm chính, khách quan của hoạt động công vụ, và quan trọng hơn là người dân, xã hội đang dần gây mất niềm tin vào tính đúng đắn, công tâm của hoạt động công vụ.

 

TS. Phạm Thị Hu

Trưởng phòng Tổng hợp - Quản trị

Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra



[1] Xem: ICAC (2014), Managing Conflict of Interest in the Public Sector: Guidelines 2004, Tr10.

[2] ICAC, guideline, tr.10.

[3] TTCP, WB: “Kiểm soát xung đột lợi ích trong khu vực công – quy định và thực tiễn ở Việt Nam” NXB Hồng Đức, 2016, Tr.48.

[4] Ngày 14/5/2014, ông Đinh Văn Thu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam ký Công văn số 1747/UBND-KTN về việc hỗ trợ sử dụng xi măng sản xuất trên địa bàn tỉnh để xây dựng các công trình bê tông hóa mặt đường giao thông nông thôn. Theo đó chỉ đạo, các sở, ban hành phải sử dụng sản phẩm Công ty Cổ phần Xi măng Xuân Thành 2 của Tập đoàn Xuân Thành. Tổng hợp từ nguồn: http://baophapluat.vn/

[5] Ban ATGT Tp. Đà Nẵng ban hành CV số 57/CV-BATGT về việc ngăn chặn hoạt động của GrabCar và Uber trên địa bàn thành phố. Công văn này được ban hành trên cơ sở CV số 9670/UBND-SGTVT ngày 25/11/2016 của UBND thành phố Đà Nẵng gửi Bộ Giao thông Vận tải về việc đề nghị tạm thời chưa triển khai dịch vụ GrabCar trên địa bàn thành phổ Đà Nẵng.

[6] Thông tư 165/2015/TT-BTC ngày 05/11/2015 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính hướng dẫn chế độ quản lý, cấp phát trang phục và chế độ ưu tiên đối với Kiểm toán Nhà nước.

[7] Quyết định Số: 02/2015/QĐ-UBND ngày 15 tháng 1 năm 2015 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc Quy định các khoản thu phí, lệ phí và tỷ lệ phần trăm (%) trích lại cho đơn vị thu trên địa bàn tỉnh Hậu Giang

[8] Thông tư Số: 02/2014/TT-BTC ngày 02 tháng 01 năm 2014 của Bộ Tài Chính Hướng dẫn về phí và lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

[9] Nguồn: http://vietnamnet.vn/ truy cập ngày 2/5/2017.

[10] Nguồn: http://vietnamnet.vn/ truy cập ngày 2/5/2017.

[11] http://tuoitre.vn/ Công bố vi phạm của Bí thư Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh. Truy cập ngày 19/9/2017

 

[12] Nguồn: http://vietnamnet.vn/ Kỷ luật cảnh cáo Phó bí thư Đồng Nai Phan Thị Mỹ Thanh, truy cập ngày 12/7/2017

[13] Nguồn: http://plo.vn Truy cập ngày 12/4/2017

[14] Nguồn:  https://vnexpress.net  Truy cập ngày 12/4/2017

[15] Nguồn: Tổng hợp từ http://cand.com.vn  truy cập ngày 4/9/2017

[16] Nguồn: http://cand.com.vn  truy cập ngày 4/9/2017

[17] TTCP, WB: “Kiểm soát xung đột lợi ích trong khu vực công – quy định và thực tiễn ở Việt Nam” NXB Hồng Đức, 2016, Tr.11.

[18] TTCP, WB: “Kiểm soát xung đột lợi ích trong khu vực công – quy định và thực tiễn ở Việt Nam” NXB Hồng Đức, 2016, Tr.47,48.

[19] TTCP, WB: “Kiểm soát xung đột lợi ích trong khu vực công – quy định và thực tiễn ở Việt Nam” NXB Hồng Đức, 2016, Tr.45,46.

[20] http://www.phapluatplus.vn/ truy cập ngày 28/7/2017

[21] http://giaoduc.net.vn/  truy cập ngày 28/7/2017

[22] http://www.phapluatplus.vn/ truy cập ngày 28/7/2017

[23] http://kienthuc.net.vn/: Công vụ không có chỗ cho sự thân quen. Truy cập ngày 31/7/2017.

[24] http://giaoduc.net.vn/ Truy cập 28/7/2017

[25] http://news.zing.vn/ truy cập ngày 24/7/2017

[26] Tổng hợp từ nguồn: http://vnexpress.net/  truy cập ngày 24/5/2017.

[27] Xem: http://www.vietnamnet.vnHải Dương: Người nhà bí thư, phó bí thư huyện cùng nhau làm quan” truy cập ngày 12/4/2107

[28] Cháu ruột tên Kim Thanh (kêu ông Nông bằng cậu) đang là Phó khoa nhiễm, Thoa (chị ruột Thanh) là nhân viên khoa chống nhiễm khuẩn, một người tên Nguyễn Hữu Phước (em ruột Thanh) là thợ điện trong bệnh viện, vợ Phước là điều dưỡng khoa nhi, một người tên Trang (kêu ông Nông bằng cậu) là điều dưỡng khoa nhi, một người tên Thuỷ (cháu ông Nông) là nhân viên khoa dinh dưỡng. Tổng hợp từ nguồn: http://vietnamnet.vn/  truy cập ngày 24/5/2017

 

[29] Xem “Bổ nhiệm cán bộ “thần tốc”: Người tiến cử sai phải bị trừng phạt, nguồn http://www.vov.vn   truy cập ngày 12/4/2017”

[30] UNDP, PAPI 2016, Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam: Đo lường từ kinh nghiệm thực tiễn của người dân, Tr. 64..

[31] Xem “Thủ tướng đã lường trước được sự nhạy cảm trong công tác cán bộ” http://giaoduc.net.vn/ Truy cập ngày 22/4/2017

[32] TTCP, NHTG, “Kiểm soát XĐLI trong khu vực công - Quy định và thực tiễn ở Việt Nam”(2016)

Tổng số lượt truy cập

2982788

Membership Thành viên:
Latest New User Latest: nguyen sigiao
Hôm nay Hôm nay: 0
Hôm qua Hôm qua: 0
User Count Overall: 6
People Online People Online:
Online Online: 22
Members Thành viên: 0
Tổng cộng Tổng số: 22
Tổng cộng
Online Now Online: