Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong công tác giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai    
Cập nhật: 25/09/2020 10:54
Xem lịch sử tin bài

Khiếu nại hành chính về đất đai là việc công dân, cơ quan, tổ chức đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước trong quá trình quản lý và sử dụng đất, khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai là việc cơ quan hành chính nhà nước, người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước xem xét, đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quản lý và sử dụng đất bị khiếu nại thuộc thẩm quyền của mình nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.

 

Khiếu nại hành chính về đất đai luôn chiếm phần lớn các vụ việc khiếu nại hành chính nói chung, đã và đang là vấn đề phức tạp, bức xúc, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh trật tự xã hội. Xác định được vai trò, tầm quan trọng của công tác giải quyết khiếu nại nói chung và khiếu nại hành chính về đất đai nói riêng nên trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến tình hình khiếu nại và công tác giải quyết khiếu nại trên cả nước, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị. Ban Bí thư Trung ương Đảng đã có Chỉ thị số 09/CT-TW ngày 10/1/2002 về một số vấn đề cấp bách cần thực hiện trong giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay; Bộ Chính trị có Kết luận số 130/TB-TW ngày 10/01/2008 về các giải pháp trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 26/5/2014 của Bộ Chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo”; Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 18/5/2012 về chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo... 

 

Thực hiện các chỉ đạo trên, các cấp ủy đảng trong cả nước luôn xác định công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại hành chính là một trong các nhiệm vụ trọng tâm; đã tập trung, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng tham gia giải quyết khiếu nại. Vì vậy, công tác giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai đã có chuyển biến tích cực: Nhận  thức, trách nhiệm của các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên, công chức và công dân ngày càng được nâng lên; pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai tiếp tục được hoàn thiện. Các cơ quan, tổ chức đã quan tâm tập trung giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai thuộc thẩm quyền; công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra việc giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai được tăng cường; đã giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội.

 

Tuy nhiên, tình hình khiếu nại hành chính về đất đai nói chung còn diễn biến phức tạp, số vụ việc khiếu nại hành chính về đất đai đông người, kéo dài, vượt cấp có xu hướng gia tăng, một số vụ việc khiếu nại hành chính về đất đai chưa được giải quyết dứt điểm, để kéo dài, gây bức xúc, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự. Một số vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết đúng chính sách, pháp luật, nhưng không được chấp hành nghiêm túc... Tình hình trên đã tác động tiêu cực đến việc phát triển kinh tế - xã hội; tạo cớ để các thế lực thù địch, phần tử xấu lợi dụng chống phá, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

 

Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trên thì nhiều, có cả nguyên nhân chủ quan và khách quan nhưng chủ yếu là những nguyên nhân chính sau đây: Chính sách pháp luật còn bất cập, chưa phù hợp với thực tế; công tác tuyên truyền, phổ biến để nâng cao nhận thức và trách nhiệm thực hiện pháp luật cho cán bộ, đảng viên, công chức và công dân còn hạn chế. Công tác lãnh đạo và tổ chức thực hiện của nhiều cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền chưa sâu sát, thiếu quyết liệt; người đứng đầu một số cơ quan, tổ chức chưa quan tâm đúng mức đối với công tác tiếp công dân và giải quyết

khiếu nại hành chính về đất đai; việc xử lý, khắc phục sai phạm chưa nghiêm; quan hệ phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức chưa chặt  chẽ; đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân và tham mưu giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai chưa được quan tâm, củng cố đúng mức...

 

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh hiện nay, cần tiến hành đồng bộ hệ thống các giải pháp từ hoàn thiện pháp luật đến tổ chức thực hiện pháp luật, từ việc nâng cao chất lượng hoạch định chủ trương, chính sách đến phối hợp thực hiện và kiểm tra, thanh tra, giám sát khiếu nại và khiếu nại hành chính về đất đai... Trong phạm vi bài viết này, tác giả chỉ đi sâu nghiên cứu vấn đề tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai. Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai, các cấp ủy đảng cần tiếp tục thực hiện tốt và đồng bộ một số giải pháp sau:

 

Một là, các cấp ủy đảng phải xác định công tác giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm để tập trung thực hiện; xác định là vấn đề quan trọng phải được quy định trong chương trình hoạt động và nghị quyết của mỗi cấp ủy đảng. Kết quả thực hiện công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai là một trong các nội dung quan trọng để đánh giá kết quả công tác của cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

 

Các cấp ủy đảng cần nhận thức rõ trách nhiệm, ý thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc làm tốt công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai. Cần đầu tư kiện toàn bộ phận tiếp công dân, giải quyết kịp thời, đúng pháp luật đơn thư khiếu nại; rà soát các vụ việc còn tồn đọng trên địa bàn hoặc thuộc lĩnh vực quản lý của mình; tập trung chỉ đạo quyết liệt, sâu sát, có biện pháp cụ thể giải quyết những vụ việc khiếu nại hành chính xảy ra, quan tâm xử lý dứt điểm các vụ việc, hạn chế phát sinh những vụ việc mới. Đối với những vụ việc đã được giải quyết đúng chính sách, pháp luật, có lý, có tình nhưng người khiếu nại vẫn không chấp nhận kết quả giải quyết, thậm chí có những phản ứng tiêu cực, cố chấp gây rối an ninh trật tự; một số vụ việc công dân tập trung đông người, gây mất an ninh trật tự tại trụ sở của các cơ quan chính quyền..., các cấp ủy đảng kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp với các cấp, các ngành có biện pháp xử lý kịp thời.

 

Cấp uỷ đảng lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai nói riêng, đảm bảo tính thống nhất, khoa học và hiệu quả. Công khai, minh bạch hoá các chế độ, chính sách đối với mọi tổ chức, công dân theo quy định. Thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở và tăng cường công tác hoà giải, vận động, giải thích để nhân dân hiểu đúng và nghiêm chỉnh chấp hành chính sách, pháp luật. Có hình thức biểu dương, khen thưởng kịp thời những cá nhân, đơn vị làm tốt; đồng thời xử lý nghiêm những tổ chức, cán bộ không thực hiện nghiêm túc các quy định về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai.

 

 Hai là, Bí thư cấp ủy phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và phân công trách nhiệm cho các đồng chí trong Ban Thường vụ theo dõi, chỉ đạo công tác giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai gắn với cải cách hành chính, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm chống lãng phí; xác định hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai là một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá năng lực, hiệu quả công tác của cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

 

Người đứng đầu các cấp ủy đảng phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tình hình khiếu nại, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại nói chung và khiếu nại hành chính về đất đai nói riêng và việc thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật ở địa bàn mình phụ trách. Khi phát sinh khiếu nại hành chính về đất đai, người đứng đầu cấp ủy đảng phải trực tiếp chỉ đạo xem xét, giải quyết; phải gắn việc tiếp công dân với giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai ở địa phương; Chú trọng tiếp công dân tại cơ sở, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của người dân; Chủ động đối thoại, vận động, thuyết phục công dân để giải quyết, tháo gỡ triệt để khiếu nại, bức xúc của người dân; Tăng cường công tác hòa giải ở cơ sở.

 

Ba là, cấp ủy tiếp tục chỉ đạo chính quyền các cấp rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, nhất là về lĩnh vực đất đai và pháp luật về khiếu nại, giải quyết khiếu nại. Chính sách, pháp luật về đất đai còn có sự chồng chéo, bất cập, quy định chưa rõ… dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện; cùng một quy định nhưng cách hiểu chưa thống nhất, chính sách chưa thực sự bảo đảm cho quyền lợi của công dân như chính sách về giải phóng mặt bằng. Đây cũng là một trong các nguyên nhân dẫn đến khiếu nại của công dân. Do đó việc sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các văn bản pháp luật nhất là về lĩnh vực đất đai là hết sức cần thiết. Đồng thời, cấp ủy tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh công cuộc cải cách thủ tục hành chính, cải cách tư pháp trên địa bàn để giảm bớt các thủ tục phiên hà đối với doanh nghiệp và người dân trong lĩnh vực đất đai và giải quyết khiếu nại.

 

 Bốn là, các cấp ủy đảng cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai, đồng thời chỉ đạo các ngành, các cấp quan tâm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai; chú trọng thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ công bằng trong tổ chức thực hiện pháp luật, nhất là trong quy hoạch, sử dụng đất đai, thực hiện dự án đầu tư, quản lý tài chính, tài sản công, thực hiện chính sách xã hội, phê duyệt, cấp các loại giấy phép, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhân dân; thực hiện tốt chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải quyết việc làm cho người có đất bị thu hồi, bảo đảm có cuộc sống bằng hoặc tốt hơn trước; giải quyết hài hoà mối quan hệ lợi ích giữa người có quyền sử dụng đất, Nhà nước và nhà đầu tư.

 

Các cấp ủy đảng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng và đảng viên trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai. Hàng năm xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai gắn với công tác xây dựng đảng, kịp thời chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với các tổ chức đảng, đảng viên có vi phạm theo quy định.

 

Năm là, các cấp ủy đảng chỉ đạo tăng cường công tác thanh tra việc chấp hành pháp luật về đất đai, kiên quyết thu hồi đất đã giao, đã cho thuê không đúng đối tượng, không sử dụng đúng thời gian quy định hoặc sử dụng không có hiệu quả, sử dụng sai mục đích; xử lý kịp thời, nghiêm minh các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai, các trường hợp tham nhũng, tiêu cực trong quản lý đất đai… để hạn chế phát sinh khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai.

 

Chỉ đạo tăng cường thanh tra trách nhiệm trong việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai đối với thủ trưởng các cơ quan hành chính nhà nước, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế, thiếu sót trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại; xử lý nghiêm các trường hợp để xảy ra những tồn tại, sai phạm nhằm bảo đảm việc chấp hành pháp luật về khiếu nại hành chính nghiêm túc, đầy đủ.

 

Sáu là, các cấp ủy đảng cần quan tâm chỉ đạo chính quyền cơ sở tập trung rà soát và có kế hoạch giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại hành chính về đất đai đông người, phức tạp, tồn đọng, không để khiếu kiện vượt cấp; tập trung công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai; tổ chức đối thoại với người khiếu nại công khai, dân chủ, làm rõ nội dung vụ việc, xem xét đầy đủ các khía cạnh pháp lý và thực tế của vụ việc để có biện pháp giải quyết dứt điểm; kịp thời báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của các cơ quan chức năng cấp trên về những vấn đề vướng mắc, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Nếu kịp thời giải quyết tốt những vấn đề tranh chấp xảy ra trong nội bộ nhân dân, những khiếu kiện bức xúc của người dân ngay tại cơ sở, kịp thời trấn áp các đối tượng lợi dụng quyền khiếu nại để kích động thì sẽ hạn chế phát sinh điểm nóng khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai, từ đó điểm nóng chính trị - xã hội khó có thể xảy ra.

Các cấp ủy đảng chỉ đạo chính quyền các cấp chủ động rà soát tình hình, kịp thời phát hiện và có giải pháp ngăn chặn các trường hợp khiếu kiện đông người, vượt cấp ngay tại cơ sở; kịp thời phân công cán bộ, phối hợp cùng các cơ quan chức năng liên quan trực tiếp vận động, thuyết phục, giải thích cho công dân hiểu và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Đấu tranh ngăn chặn và xử lý nghiêm minh theo pháp luật các trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại để có hành vi gây rối, xúc phạm, chống người thi hành công vụ hoặc tiếp tay cho các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị chống phá Đảng và Nhà nước. Đối với những vụ việc khiếu nại có tính chất phức tạp, nhạy cảm, cần xem xét kỹ, đầy đủ, thận trọng để có biện pháp giải quyết phù hợp, không để các thế lực thù địch và các phần tử cơ hội chính trị lợi dụng.

 

Các cấp ủy đảng và chính quyền các cấp cần tổng kết kinh nghiệm và rút kinh nghiệm về các vụ việc khiếu nại đông người, phức tạp, tồn đọng, bức xúc trên địa bàn để kịp thời đề ra phương án lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp, kịp thời, cụ thể: Phải phân tích, đánh giá, nhận định được yêu cầu của những người khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai; mục đích khiếu nại; Phân tích về người đứng đầu khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai (nếu có) để thấy được tính chất của điểm nóng khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai; Phân tích trạng thái tâm lý đám đông, từ đó đi đến kết luận về bản chất mâu thuẫn; Đưa ra những quan điểm, phương châm, nguyên tắc chỉ đạo xử lý và phương pháp giải quyết.

 

Các cấp ủy đảng và chính quyền cần rút kinh nghiệm về cơ chế, chính sách và việc thực hiện cơ chế, chính sách ở cơ sở. Nhiều khi do những bất hợp lý của cơ chế, chính sách hoặc việc thực hiện không đúng cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến bức xúc, khiếu kiện trở thành điểm nóng. Vì vậy, các cấp ủy đảng và chính quyền phải rút kinh nghiệm để hoàn thiện cơ chế, chính sách cho phù hợp và chấn chỉnh việc thực hiện chính sách ở cơ sở.

 

Bảy là, các cấp ủy đảng quán triệt và chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nhất là pháp luật về các lĩnh vực phát sinh nhiều khiếu nại và pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai đến toàn bộ cán bộ, công chức, nhân dân, đặc biệt là công tác tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức pháp luật toàn diện và kỹ năng tiếp công dân cho đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại. Thường xuyên phổ biến, quán triệt các chủ trương, chính sách, pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại. Việc phổ biến, quán triệt các chủ trương, chính sách, pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại giúp các cơ quan chức năng, người có thẩm quyền, cán bộ, công chức hiểu rõ hơn tinh thần và nội dung của các quy định này. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nhất là pháp luật về lĩnh vực đất đai và pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính đến người dân, qua đó giúp người dân hiểu, chấp hành quy định về quản lý, sử dụng đất đai; hiểu rõ về quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ khi thực hiện khiếu nại, tránh việc bị lợi dụng, lôi kéo, kích động để thực hiện khiếu nại vì những mục đích làm mất ổn định, trật tự xã hội của các thế lực phản động.

 

Tám là, các cấp ủy đảng cần tiếp tục kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tiếp công dân, tham mưu và giải quyết khiếu nại hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai; Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng các kiến thức chuyên môn, kiến thức pháp luật để đáp ứng yêu cầu giải quyết công việc và công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; Tăng cường công tác thanh tra công vụ, có cách thức hợp lý, sát thực trong đánh giá cán bộ, công chức; kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc; phát hiện và xử lý kịp thời những tập thế, cá nhân thiếu trách nhiệm, vi phạm kỷ luật, kỷ cương hành chính, nhất là vi phạm các quy định về tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; Bố trí cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, nắm chắc nghiệp vụ, có khả năng hướng dẫn, giải thích, thuyết phục để công dân hiểu, chấp hành đúng pháp luật.

 

Chín là, các cấp ủy đảng chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai.

 

Chỉ đạo các đơn vị xây dựng kế hoạch phát triển các phòng tiếp công dân hiện đại, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phục vụ công tác tiếp công dân như: Trang bị, nâng cấp hệ thống điện, ánh sáng, bàn ghế, bảng, quạt, điều hoà nhiệt độ, các trang thiết bị theo công nghệ tiên tiến (máy tính, bảng thông minh để tra cứu các văn bản pháp quy hiện hành, kết nối internet và các công cụ đa phương tiện khác); lắp đặt hệ thống camera giám sát để kịp thời có biện pháp xử lý đối với tình trạng công dân quá khích; kết nối internet cho cán bộ tiếp công dân và người dân để kịp thời khai thác các quy định pháp luật nhằm giải đáp thắc mắc và hỗ trợ công dân khi cần thiết. Đẩy nhanh việc triển khai sử dụng chung hệ thống phần mềm tiếp công dân tại Trụ sở, cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo, đảm bảo sự thống nhất từ Trung ương xuống địa phương. Phần mềm tiếp công dân tại Trụ sở, cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo cần được xây dựng động bộ, thống nhất nhằm khai thác, quản lý, vận hành hệ thống dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo nhằm hỗ trợ tốt cho cán bộ tiếp công dân quản lý được hiện trạng đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đã được cơ quan có thẩm quyền thụ lý, giải quyết; hạn chế việc khi tiếp công dân, các cơ quan này không nắm được tình trạng của đơn, thư… tránh việc xử lý thiếu nhất quán, trùng lắp hoặc mâu thuẫn, xung đột./.

 

ThS. Lê Đức Trung

Trưởng phòng Thông tin - Tư liệu và Thư viện

 Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra

Tổng số lượt truy cập

2982788

Membership Thành viên:
Latest New User Latest: nguyen sigiao
Hôm nay Hôm nay: 0
Hôm qua Hôm qua: 0
User Count Overall: 6
People Online People Online:
Online Online: 22
Members Thành viên: 0
Tổng cộng Tổng số: 22
Tổng cộng
Online Now Online: