Xây dựng dự thảo Nghị định về kiểm soát tài sản, thu nhập - Khó khăn và giải pháp    
Cập nhật: 29/10/2020 11:45
Xem lịch sử tin bài

Thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, Chính phủ đang xây dựng Nghị định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị (sau đây gọi tắt là Nghị định). Mặc dù Luật Phòng, chống tham nhũng đã có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2019 nhưng cho đến nay Nghị định này vẫn còn có một số vướng mắc, Thanh tra Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo đang tích cực tháo gỡ để ban hành trong thời gian sớm nhất, cụ thể như sau:

Theo quy định của Đảng thì việc kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn là nội dung quan trọng của công tác cán bộ và Đảng đã ban hành một số quy định về công tác này. Tuy nhiên, quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 về thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập không phù hợp với quy định của Đảng và Luật Phòng, chống tham nhũng không giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này. Do đó, Dự thảo Nghị định của Chính phủ không thể trực tiếp giải quyết được vướng mắc giữa quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng với các quy định của Đảng về công tác cán bộ liên quan đến việc kiểm soát tài sản, thu nhập. Phương án giải quyết là sau khi Chính phủ ban hành Nghị định cần phải có quy định của Đảng về cơ chế phối hợp giữa cơ quan kiểm soát tài sản thu nhập của Đảng với các cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập khác phù hợp với phân cấp quản lý cán bộ của Đảng thì mới tổ chức thực hiện được. Cụ thể vấn đề nêu trên như sau:  

 

Theo quy định tại Điều 30 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập nếu công tác trong hệ thống cơ quan, tổ chức của Đảng thì chịu sự kiểm soát về tài sản, thu nhập của cơ quan có thẩm quyền của Đảng; nếu công tác tại cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp của Nhà nước thì chịu sự kiểm soát của cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập thuộc Nhà nước; nếu công tác tại tổ chức chính trị - xã hội thì chịu sự kiểm soát của cơ quan Trung ương của tổ chức đó.

 

Hiện nay, trong các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp của Nhà nước,… có cán bộ giữ nhiều chức vụ cả về Đảng và Nhà nước, do đó sẽ là đối tượng kiểm soát của nhiều cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập khác nhau. Đối với các cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý thì theo Quy định số 85-QĐ/TW ngày 23/05/2017 của Bộ Chính trị về kiểm tra, giám sát việc kê khai tài sản của cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, chủ thể có thẩm quyền kiểm tra việc kê khai tài sản của những cán bộ này là Bộ Chính trị Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Theo Quy định số 126-QĐ/TW ngày 28/02/2018 của Bộ Chính trị “Một số vấn đề bảo vệ chính trị nội bộ Đảng” thì kê khai tài sản và thẩm tra, xác minh tính trung thực của cán bộ, đảng viên trong kê khai tài sản, thu nhập là nội dung thuộc vấn đề chính trị của cán bộ, đảng viên và thẩm quyền thẩm tra, xác minh thuộc cấp ủy quản lý cán bộ, đảng viên.

 

Do vậy, nếu thực hiện theo đúng quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng thì các cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập của Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội sẽ kiểm soát tài sản, thu nhập đối với cán bộ, đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy quản lý, bao gồm cả việc kiểm tra, xác minh về tài sản, thu nhập. Nhưng theo Quy định số 85-QĐ/TW ngày 23/05/2017 và Quy định số 126-QĐ/TW ngày 28/02/2018 của Bộ Chính trị thì việc kiểm tra, xác minh tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên thuộc diện cấp ủy quản lý đều thuộc thẩm quyền của các cơ quan, tổ chức của Đảng. Như vậy sẽ dẫn đến tình trạng người kê khai sẽ cùng lúc phải nộp bản kê khai cũng như chịu sự kiểm soát của nhiều cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập khác nhau, gây ra nhiều khó khăn phức tạp và cơ bản là không phù hợp với quy định của Đảng.

 

Do có sự khác nhau giữa quy định của Đảng với quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng nên Ban Cán sự đảng Thanh tra Chính phủ đã báo cáo và nhận được sự chỉ đạo của các cơ quan có thẩm quyền của Đảng: Thanh tra Chính phủ hoàn thiện dự thảo Nghị định trình Chính phủ theo đúng quy định của Luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật; đảm bảo tính khả thi và phù hợp với các quy định có liên quan của Đảng và Nhà nước.

 

Thanh tra Chính phủ đã dự thảo Nghị định theo hướng những vấn đề luật không giao Chính phủ quy định chi tiết thì không giải quyết trực tiếp tại Nghị định này để tránh gây những tranh cãi không cần thiết liên quan đến quy định của Luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời bảo đảm quán triệt nguyên tắc “Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ” và yêu cầu của Bộ Chính trị về việc “Lãnh đạo chặt chẽ việc kiểm tra, xác minh tài sản theo phân cấp quản lý cán bộ, công chức, viên chức trong trường hợp cần có thông tin phục vụ cho việc bầu cử, bổ nhiệm, bãi nhiệm hoặc kỷ luật đối với người thuộc diện phải kê khai tài sản”.

 

Thanh tra Chính phủ nhận thấy việc Chính phủ quy định giao trách nhiệm xây dựng quy chế phối hợp nêu trên để bảo đảm thi hành Nghị định là rất cần thiết nhằm thực hiện đúng quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng, đồng thời tuân thủ nguyên tắc “Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ” cũng như các quy định cụ thể của Đảng về quản lý việc kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên diện cấp ủy quản lý.

 

Trong quá trình lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị định, việc quy định quy chế phối hợp đã nhận được sự đồng tình của đại đa số các cơ quan, bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, tổ chức khác có liên quan. Kết quả thẩm định của Bộ Tư pháp đã khẳng định Dự thảo Nghị định bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp.

 

Như vậy, để Luật Phòng, chống tham nhũng đi vào cuộc sống thì cần phải có quy chế phối hợp do cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành. Thanh tra Chính phủ đã mời đại diện các cơ quan có liên quan của Đảng gồm: Ban Tổ chức Trung ương, Ban Nội chính Trung ương và Ủy ban kiểm tra Trung ương để trực tiếp trao đổi về vấn đề này. Đại diện các cơ quan đều thống nhất với phương án cần phải có quy chế phối hợp. Có ý kiến cho rằng cần kiến nghị Ban Bí thư ra Quyết định ban hành quy chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền kiểm soát tài sản thu nhập để thực hiện thống nhất trong toàn quốc.

 

Thanh tra Chính phủ cho rằng việc quy định xây dựng quy chế phối hợp như Dự thảo Nghị định hiện nay là biện pháp hiệu quả để khai thông những vướng mắc đã làm chậm đáng kể tiến độ ban hành Nghị định thời gian qua mà không cần phải sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tham nhũng, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của Đảng.

 

Một số vấn đề sẽ được giải quyết trong Quy chế phối hợp bao gồm: phân định thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập; nộp và tiếp nhận Bản kê khai tài sản, thu nhập; trưng tập người tham gia Tổ xác minh tài sản, thu nhập; Báo cáo phục vụ việc xác minh và phối hợp trong xác minh tài sản, thu nhập; xác minh tài sản, thu nhập phục vụ công tác cán bộ; lựa chọn ngẫu nhiên người được xác minh; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập; xác định người thuộc diện đưa vào cơ sở dữ liệu tài sản, thu nhập; cung cấp thông tin, dữ liệu thuộc Cơ sở dữ liệu về kiểm soát tài sản, thu nhập.

 

Trong quy định về phạm vi điều chỉnh của Nghị định, ngoài những nội dung được Luật Phòng, chống tham nhũng giao Chính phủ quy định chi tiết, Dự thảo Nghị định có thêm quy định: “Một số biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng về kiểm soát tài sản, thu nhập phù hợp với phân cấp quản lý cán bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam được quy định tại Quy chế phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong kiểm soát tài sản, thu nhập theo quy định tại Điều 30 Luật Phòng, chống tham nhũng”.

 

Thanh tra Chính phủ đã chủ động dự thảo Quy chế phối hợp gửi tới các cơ quan có thẩm quyền của Đảng nghiên cứu, xem xét để ngay sau khi Nghị định được ban hành, Thanh tra Chính phủ sẽ phối hợp với cơ quan có thẩm quyền của Đảng hoàn thiện và trình ban hành kịp thời Quy chế này.

 

TS. Đinh Văn Minh

Vụ trưởng Pháp chế, Thanh tra Chính phủ

 

 

Tổng số lượt truy cập

2982788

Membership Thành viên:
Latest New User Latest: nguyen sigiao
Hôm nay Hôm nay: 0
Hôm qua Hôm qua: 0
User Count Overall: 6
People Online People Online:
Online Online: 22
Members Thành viên: 0
Tổng cộng Tổng số: 22
Tổng cộng
Online Now Online: